زیگموند فروید، روان كاو و روان شناس معروف معاصر: فروید در باب منشأ گرایش به دین، به عناصرى چون: ترس، جهل و عجز در مقابل نیروهاى طبیعت اشاره مى كند و در روى كرد دیگرى، خاستگاه دین را سرخوردگى غریزه ى جنسى معرفى مى كند و عقده ى «ادیپ» یا مادرخواهى و عقده ى «الكترا» یا پدرخواهى را در كتاب توتم و تابو مورد تأكید قرار مى دهد و بر این اساس، دین را مجموعه اى از باورهاى متوهم و پندارى مى داند. البته وى به كاركردهاى مثبت و فواید دین نیز اعتراف مى كند و آن را مبناى نظم زندگى اجتماعى و تحمل دشوارى ها، رنج ها، محرومیت ها و نادادگرى هاى این جهان پر آشوب مى خواند؛ بنابراین قلمرو دین از دیدگاه فروید، مجموعه اى از باورهاى توهم زاست كه خاستگاه و منشأهایى چون: عقده هاى جنسى، ترس، عجز و جهل دارد، ولى از كاركردهاى مثبت و فواید بى بدیلى برخوردار است. اشكال جدى اى كه از فروید مى توان گرفت، این است كه وى با چند اسطوره ى تاریخى و قصه بافى، از جمله: قصه ى ادیپ و الكترا و توتم و تابو، به تئورى پردازى هاى علمى دست مى یازد؛ و یا با شرح حال چند بیمار، به یك بحث مهم دین پژوهى قدم مى گذارد و تبیین نمى كند كه چگونه مجموعه اى از باورهاى متوهم مى توانند، منشأ كاركردهاى مثبت باشند. اطلاعات فروید از ادیان، حتى از مسیحیت، ناقص و اندك بوده و همین باعث سردرگمى او در مباحث قلمرو دین و انتظار بشر از دین گشته و در نتیجه خرافه گرایى را با دین دارى یكسان شمرده است.
هیچ نظری موجود نیست:
ارسال یک نظر